علائم افسردگی بعد از زایمان در هفته های اول؛ از خشم تا بیحسی (راهنمای ۲۰۲۶)
سرفصلها
علائم افسردگی بعد از زایمان در هفته های اول
وقتی از «هفتههای اول» صحبت میکنیم، یعنی دقیقاً همان زمانی که نوزاد به خانه آمده، شب بیداری ها شروع شده و بدن مادر در حال یک فروپاشی و بازسازی هورمونی بزرگ است. در این زمان، تشخیص اینکه حال بدِ شما ناشی از خستگی است یا شروع یک بحران جدی، کمی سخت میشود.
من در این مقاله، از زاویه دید یک متخصص و با تکیه بر تجربیات واقعی مادران، به شما میگویم که علائم افسردگی بعد از زایمان در هفتههای اول دقیقاً چه شکلی هستند.
چرا هفتههای اول حیاتی هستند؟
خیلی از مادران تصور میکنند افسردگی زایمان، یعنی فقط گریه کردن. اما تجربه نشان داده که در هفتههای اول، این بیماری بیشتر شبیه به یک «مه غلیظ» است که اجازه نمیدهد شما رنگ واقعی زندگی را ببینید. بر اساس گزارشهای Mayo Clinic، علائم معمولاً در ۲ تا ۳ هفته اول خودشان را نشان میدهند.
۱. خشمِ زایمان (Postpartum Rage)
یکی از نشانه هایی که کمتر دربارهاش صحبت میشود اما در هفتههای اول بسیار رایج است، «خشم» است.
- تجربه واقعی: مادری میگفت: «من گریه نمیکردم، اما از صدای نفس کشیدن همسرم یا صدای گریه نوزاد چنان عصبی میشدم که دلم میخواست فریاد بزنم.»اگر در هفتههای اول، به جای غم، احساس خشم غیرقابل کنترل دارید، این یکی از نشانههای جدی PPD است.
۲. بیخوابی؛ حتی وقتی نوزاد خواب است
همه مادران در هفتههای اول کمخوابی دارند. اما تفاوت اینجاست:
-
مادر خسته، به محض اینکه نوزادش میخوابد، از فرصت استفاده کرده و میخوابد.
-
مادری که نشانه های افسردگی دارد، با وجود خستگی زیاد، وقتی نوزاد خواب است به سقف زل میزند و نمیتواند بخوابد. یکی از علائم افسردگی بعد از زایمان در هفته های اول ،این اضطرابِ پنهان است.
۳. بیحسی عاطفی (نوزاد غریبه)
این ترسناکترین بخش برای مادران است. شمابه نوزاد رسیدگی میکنید، اما حسی به او ندارید. انگار دارید از نوزادِ همسایه مراقبت میکنید. این «عدم اتصال» در هفتههای اول، یک نقص اخلاقی نیست؛ بلکه واکنشی است که مغز شما تحت فشار شدید افسردگی نشان میدهد.
چکلیست تشخیص علائم در ۲۱ روز اول
در جدول زیر، نشانههایی که باید در هفتههای اول به آنها دقت کنید را دستهبندی کردهام:
| نوع نشانه | حالتهای شایع (معمولی) | زنگ خطر جدی (افسردگی) |
|---|---|---|
| تغییرات خلقی | غمگین بودن، زودرنجی نسبت به اطرافیان | احساس پوچی مطلق و ناامیدی عمیق |
| ارتباط با نوزاد | ترس از بلد نبودن کارها و اضطراب | بیحسی عاطفی یا تمایل به فاصله گرفتن از نوزاد |
| وضعیت فیزیکی | خستگی ناشی از کمخوابی شبانه | بیخوابی حتی وقتی نوزاد خواب است |
| افکار ذهنی | کاش کمی بیشتر استراحت میکردم | احساس گناه شدید و فکر آسیب به خود یا نوزاد |
چگونه در هفتههای اول به خودمان کمک کنیم؟
اگر متوجه این علائم شدید، به جای سرزنش خود، این سه قدم را بردارید:
-
حذف واژه «باید»: شما نباید الان خانهای تمیز و مرتب داشته باشید. شما نباید الان عاشقِ تکتک لحظات مراقبت از نوزاد باشید.
-
غربالگری آنلاین: همین حالا از [پرسشنامه غربالگری افسردگی پس از زایمان (PDSS-35)] در سایت زنولوژی رایگان استفاده کنید. این تست دقیقاً برای تشخیص همین حالات در هفتههای اول طراحی شده است.
-
صحبت با یک فرد امن: فقط به یک نفر بگویید: «حالم خوب نیست و نیاز به کمک دارم.»
یادداشتی برای اطرافیان
اگر همسر یا نزدیکان مادری هستید که به تازگی زایمان کرده، به جای پرسیدن «خوبی؟»، به رفتارهای او دقت کنید. اگر او کم اشتها شده ، بیش از حد وسواسی شده یا از نوزاد فاصله میگیرد، او را به سمت دریافت مشاوره تخصصی هدایت کنید. ما در زنولوژی و در دوره آموزشی درمان افسردگی بعد از زایمان، به شما آموزش میدهیم که چگونه این بحران را مدیریت کنید.
منابع علمی معتبر مورد استفاده در این مقاله:
پیج اینستاگرام زنولوژی :https://www.instagram.com/zanology.ir
